مصطفى النوراني الاردبيلي
252
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
و ناراحتىهاى بواسير به كار مىرود . داروى بسيار خوب قابضى براى اسهال خونى اسهال ، قىّ و اسهال وبائى و رفع التهابهاى لوله گوارش است . از روغن چرب موجود در دانههاى آن براى كشتن كرم روده نيز استفاده مىشود خوردن زايد بر حد آن سمى است زيرا مصرف آلكالوئيدهاى آن خارج از اندازه سمى مىباشد . « 1 » دمكرده برگهاى درخت زبان گنجشك به مقدار 25 تا 30 گرم در يك ليتر آب براى نقرس و رماتيسم مفيد است . و نيز ادرارآور است از اين جهت ، كسانى را كه ورم كليه يا شن و سنگ كليه يا مثانه دارند يا مبتلا به استسقا شدهاند نيز با آن معالجه مىكنند . پوست درخت زبان گنجشك تقويت كننده ، اشتهاآور ، تببر و خلطآور و نرم كننده سينه است كه بايد 30 تا 40 گرم آن را در يك ليتر آب پنج دقيقه جوشانيد و جوشانده آن را هر روز سه دفعه و هر دفعه يك فنجان قبل از غذا نوشيد « 2 » . دمكرده زبان گنجشك مدر و براى استسقا ، سنگ مثانه و كليه مفيد است ، اگر رماتيسم داريد 25 تا 30 گرم زبان گنجشك را در يك ليتر آب دم كنيد و ميل فرماييد تا شفا يابيد . پوست درخت زبان گنجشك مقوى ، خلطآور و تببر است . براى استفاده از پوست درخت زبان گنجشك بايد 30 الى 40 گرم آن را مدت 5 دقيقه در يك ليتر آب بجوشانيد و يك فنجان از آن را قبل از صرف غذا بنوشيد « 3 » . قسمت مورد استفاده اين درخت برگهاى آن است كه پس از نمو كامل در فاصله ماههاى خرداد و تير چيده مىشود ، معمولًا برگچهها را پس از چيدن برگها از آنها جدا نموده در سايه با دقت خشك و هر روز زير و رو مىنمايند تا رنگ سبز برگچهها باقى بماند پوست و ميوه درخت نيز مصارف درمانى دارد .
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 78 - 75 . ( 2 ) - فرهنگ خواص خوراكىها ص 108 . ( 3 ) - طب النبى و الائمه عليهم السلام ، ص 138 .